Uholdeen alerta-sistema eraginkorrak ibilgu zehatz batean zer gertatuko den, noiz eta zer ondoriorekin esaten dizu. Ezagutu FASTen zehaztasun lokala.
Gaur egungo eredu meteorologikoak duela hiru hamarkadakoak baino hobeak dira. Aldaketa hain da nabarmena, non lehen lau egunera lortzen zen zehaztasuna orain zazpira lortzen den. Baina aurrerapen horrek muga fisikoak ditu, 14 egun ingurukoak; muga horretatik aurrera, atmosfera-iragarpenak fidagarritasuna galtzen du modu itzulezinean.
Izan ere, gogoratu behar dugu atmosfera sistema kaotikoa dela, eta toki-eskalan ziurgabetasun hori handitu egiten dela.
Beraz, ekaitz indartsu bat iritsiko dela iragartzea ez da nahikoa. Udal batek, findegi batek edo trenbide-kudeatzaile batek jakin behar duena da zer gertatuko den bere ibai-tarte zehatzean ekaitz hori iristen denean.
Eskualdeko iragarpenaren eta tokiko inpaktuaren arteko distantzia hori da, hain zuzen, ohiko alerta-sistemek konpontzen ez duten arazoa.
Nahikoa esaten ez duen oharretik…
Goizeko biak dira eta eguraldi iragarpenak orduak daramatza inguruan euri jasa indartsuak izango direla ohartarazten.
Baina udaleko guardia-langileek ez dakite ibaiaren ondoko errepidea moztu behar duten, larrialdi-zerbitzuei deitu edo industrialdeari mehatxuaren berri eman.
Oharrak ez die hori esaten. Nondik egingo du gainezka ibaiak? Hegoaldeko sarbidea mozteko astirik badago ala berandu da? Horiek dira galdera garrantzitsuak, eta buletin meteorologikoek ez diete erantzuten.
Muga horrek erantzun bat du larrialdien kudeaketan lekua irabazten ari den kontzeptu batean: inpaktuan oinarritutako iragarpena. Iragarpen eraginkor batek ez du deskribatzen euria egingo duen, baizik eta eguraldi horrek zer ondorio izango dituen pertsonengan, azpiegituretan eta lurralde zehatzetan.
“Mañaria ibaiak lau ordu baino lehenago gaindituko du alerta-ataria Santa Ana zubian” dioen oharrak, bai, erabaki bat hartzeko aukera ematen du.
Zehaztasun hori ez dator eredu meteorologiko batetik. Ibaian gora, ibilgu zehatz horretan eta lurzoru zehatz horretan, denbora errealean gertatzen ari dena integratzetik dator. Hori da IntelliAlert-ek FAST garatzeko erabili duen abiapuntua.
…FASTera, datua erabaki bihurtzen duen uholdeen alerta-sistemara.
FAST uholdeak iragartzeko plataforma bat da, adimen artifizialez hornitua eta IntelliAlert Technologies-ek garatua. Denbora errealean uztartzen ditu estazio hidrometeorologikoetako datuak, ibaietako maila-sentsoreak eta algoritmo propioen bidez haztatutako iragarpen meteorologikoko ereduak.
Beste soluzio batzuekiko aldea ez da teknikoa soilik, operatiboa baizik.
Eredu tradizional batek 30 minutu eta 2 ordu artean behar ditu eguneraketa bat sortzeko. FASTek 10 segundo baino gutxiagoan egiten du, eta zikloa 10 minutuan behin errepikatzen du.
Baina iragarpenak berak bakarrik ez du zikloa ixten.
FASTek larrialdiak kudeatzeko moduluak ditu, alerta-maila zehatzei lotutako protokoloak definitzeko, funtsezko kontaktuak zentralizatzeko eta gorabehera bakoitza erregistratzeko aukera ematen dutenak, etorkizuneko erantzuna hobetze aldera.
Era berean, laguntzaile birtual bat garatzen ari gara, larrialdiaren lehen faseetan operadoreei laguntzeko, denbora eta informazioa aldi berean eskasak direnean.
Hiru ingurune, arazo bera.
Durangon (Bizkaia), FASTek Mañaria eta Ibaizabal ibaiak monitorizatzen ditu, 12 ordu lehenagoko iragarpenekin. Udalak prebentzio-erabakiak har ditzake ura iritsi baino lehen, ura kalean denean erreakzionatu ordez.
“IntelliAlert-ek garatutako tresnak ibaiaren mailaren datuak ematen ditu denbora errealean, eta maila horrek 12 ordu barru izango duen bilakaera aurreikusi dezake. Adimen artifiziala duen tresna honek gure erakundeko larrialdien kudeaketa errazten du” (Bulego Teknikoko ordezkaria, Durangoko Udala).
Muskizen, Petronor findegia —penintsulako handiena— dagoen udalerrian, FASTek gune hiritarrak babesten ditu Cotorrio eta Barbadun ibaien goraldietatik.
Fuente: Simulación de escenario de inundación sobre las instalaciones de Petronor, Muskiz. Fuente: IntelliAlert / Google Earth
Málagan, ADIFek FAST erabiltzen du Bobadilla-Algeciras lineako Campillos-Almargen tartea monitorizatzeko. Euri jasen ondorioz, ur-isurketak torrente bihur daitezke bertan minutu gutxian, eta sistemak tren-trafikoa behar besteko aurretiaz kudeatzea ahalbidetzen du.
Hiru testuinguru horiek logika bera dute: arriskua tokikoa da eta abisuak ere hala izan behar du.
Espainiako egoera kezkagarria da. Iraunkortasun Behatokiaren azterlan baten arabera, Espainiak uholde-arriskuan dauden 4340 azpiegitura kritiko baino gehiago ditu. Horietatik % 71 arrisku-egoera oso larrian dago. Eta azterlanaren lehen gomendioen artean, hain zuzen ere, hau ageri da: azpiegitura horietako bakoitzak uholdeei buruzko alerta goiztiarreko sistema bat izatea, protokolo argiekin eta prebentziozko betetze-neurriekin; alderdi horretan jartzen du arreta, halaber, Erakunde Kritikoen Erresilientziari buruzko Europako Zuzentarauak (CER).
Galdera bat amaitzeko.
Tokiko zehaztasunez uholdeak aurreikustea ahalbidetzen duen ur-arriskuaren kudeaketarako softwarea bada. Gaur egun martxan dago udalerrietan, garraio-azpiegituretan eta industria-instalazioetan.
Udal eta enpresa askotan erantzun gabe geratzen den galderak berbera izaten jarraitzen du: bere larrialdi-protokoloetatik zenbat dauden alerta-maila zehatz bati lotuta, denbora errealean sortua eta bere ibilgu espezifikorako propio egina?
FAQS. OHIKO GALDERAK
FAST IntelliAlert-ek garatutako adimen artifizialeko plataforma bat da, ibilgu zehatzetan uholdeak iragartzen dituena. Udalek eta azpiegitura-kudeatzaileek prebentzio-erabakiak har ditzaten balio du, inpaktu errealean oinarrituta eta ez soilik iragarpen meteorologiko orokorretan.
Sistemak % 90etik gorako zehaztasuna lortzen du uholde-iragarpenetan 8 orduko aurretiaz, eta baldintza aldakorretan eredu tradizionalek duten % 70-80ko fidagarritasuna gainditzen du.
Eredu tradizionalek eguneratzeko 2 ordu behar dituzten bitartean, FASTek iragarpen berri bat sortzen du 10 minutuan behin, 10 segundo baino gutxiagoan. Gainera, tokiko IoT sentsoreak integratzen ditu abisu hiperlokalak emateko, eta ez eskualdekoak.
Oso egokia da udalentzat, industria-instalazio kritikoentzat eta garraio-azpiegiturentzat, Erresilientziari buruzko Europako Zuzentarauaren (CER) eskakizunak betetzen baititu.
